2015-01-19

Bir kumaş kuşak devrederek... / 一本のタスキをつなぎながら……。


    6 yıl sonra ilk kez Japonya'da yılbaşını kutladım. Japonya'da yılbaşı deyince aklınıza ne gelir acaba? Bu sefer aklıma gelip hep beni düşündüren  ''Ekiden'' oldu.
 6年ぶりに日本でお正月を祝いました。日本のお正月、というと皆さんは何を思い浮かべますか? 今回、わたしが思い浮かべ、そしてずっと考えさせられたのは〈駅伝〉でした。

    ''Ekiden''i biliyor musunuz? Yollarda düzenlenen, birkaç kişinin takım olarak katıldığı uzun mesafeli (en az Maraton kadar - 42.195 kilometre -, daha uzun mesafeli Ekiden ise yüzlerce kilometre), Japonya kökenli bayrak koşusudur. 
 〈駅伝〉、ご存知ですか? 一般道で開催される、数人がチームとなって参加する長距離(少なくとも42.195キロのフルマラソンぐらい、より長い距離の駅伝なら数百キロ)の、日本発祥のリレー競技です。
    Japonya'da her sene 1 Ocak'ta ''Yılbaşı Ekiden'' olarak bilinen ''Tüm Japonya Kurumsal Takımı Ekiden Şampiyonası (Erkek için)'', 2-3 Ocak'ta ise kısaca ''Hakone Ekiden'' olarak bilinen Kanto Bölgesindeki Üniversiteler arası Ekiden yarışı düzenlenir ve Japon halkı coşkuyla bunları izler. Neden biz Ekiden'i seviyoruz, neden buna heyecan duyuyoruz? Çünkü bu takım yarışı: takımdaki herkes bir kumaş kuşak devrederek koşar, sadece kendisi için değil, takım olarak başarıya ulaşmaya çalışır. Bir kişi ne kadar iyi koşup bir aralıkta birinci olsa da onun birinciliğini takım olarak koruyamazsa şampiyon olamaz, aksine bir kişi her zamanki gibi iyi koşamazsa bile takım olarak başarı elde etmek mümkün. Tam ''Unus pro omnibus, omnes pro uno'', yani ''Birimiz hepimiz, hepimiz birimiz için'' yarışı denebilir. Sanırım bu psikolojisi, Japon halkının kalbine dokunuyor. (Kanımca 47 Samuray Öyküsü da aynı piskoloji...)
 日本では毎年1月1日に「ニューイヤー駅伝」として知られる全日本実業団駅伝(男子)が、1月2日・3日には通称「箱根駅伝」として知られる関東地区の大学対抗駅伝が開催され、日本人はこれを熱狂的に観戦します。どうしてわたしたちは駅伝が好きなのか。どうして駅伝に興奮するのか。なぜなら、これがチーム競技だからです。チームのみんなが一本のタスキを手渡しながら走る、ただ自分だけのためでなく、チームとして優勝をめざす。ひとりがどれほど好走し、一区間で一番になったとしても、その一位をチームとして守らなければ優勝はできない。反対にひとりがいつものように良い走りをできなくてもチームとして優勝することができる。まさしく「Unus pro omnibus, omnes pro uno.」つまり「ひとりはみんなのために、みんなはひとりのために」という競技だと言えます。おそらく、この心理が日本人の琴線に触れるのでしょう。(思うに、赤穂四十七士の話も同じ心理です。)

    Geçen Şubat ayında Japonya'nın eski şehri, Kyoto'da bir Ekiden yarışı düzenlenmiş: Kyoto'da bulunan Rinzai Budizmi Tapınağı, Taizo-in'in rahibi Daiko Matsuyama'nın fikriden yola çıkarak gerçekleştirilen ''Din Adamı Ekiden'i''. Bu nasıl bir Ekiden? Dinler arası Ekiden değil, bir takımın birinci koşucusu Shinto Tapınağının Kannushi (Tanrı ve insanların iletişimini sağlayan kişi), ikincisi Budizm Tapınağının rahibi, üçüncüsü Hristiyan rahibi, dördüncüsü ise imam gibi çeşitli din adamı bulunmuş ve bir kumaş kuşak devrederek koşmuşlar. * reference: http://logmi.jp/34073
    Hemfikir maraton ve Ekiden, Lüksemburg'ta da düzenlenmekte. Geçen sene başlayan ''Inter Faith'' adlı koşu faaliyeti (facebook sayfası), bu sene de 30 Mayıs'ta düzenlenecektir. 
 去年の2月、日本の古都・京都で、ある駅伝競技が行われました。京都にある臨済宗のお寺、退蔵院の住職・松山大耕氏の発案から実現した「宗教者駅伝」。これはどんな駅伝か。宗教対抗ではなく、たとえばあるチームの第一走者は神社の神主さん、第二走者はお寺の住職さん、第三走者はキリスト教の神父さん、そして第四走者はイスラム教のイマムというようにいろんな宗教者がいて、一本のタスキをつなぎながら走られたのです。※ 参照:http://logmi.jp/34073
 同じ発想のマラソンと駅伝が、ルクセンブルクでも開催されています。昨年始まった「Inter Faith / インター・フェイス」というランニング・イベント(facebook ページ)は、今年も5月30日に開催されます。

    7 Ocak'ta meydana gelen acı bir olay ile başlayan 2015, fakat birbirimizden nefret ederek değil, farkımızı kabul ederek beraber yaşamayı denemeliyiz! Hem halkın bölündüğünde kar elde eden halk değil, hükümdardır, cetveldir. Halk, her zaman birlik olması lazım, tıpkı Ekiden takımı gibi.
 17日に起こった悲しい出来事で始まった2015年、けれどわたしたちはお互いを憎み合いながらではなく、違いを受け入れながらともに生きることを試さなければ! それに市民が分断することで得をするのは市民ではなく、統治者です。支配者です。市民は、いつもひとつにならなければ。まさしく駅伝のチームのように。



    Böyle yazınca sanki Japonya'da bölünme yok gibi gözükebilir ama Japonya'da da farkımızı kabul etmeyip nefretini ifade edenler var maalesef... Umarım gücün nefretten değil sevgiden doğmasını fark edenler çoğalır... 
 こんなふうに書くと、まるで日本では分断がないように見えるかもしれませんが、日本にも違いを受け入れずに憎しみを表現する人々が残念ながらいます。願わくは、パワーは憎しみからではなく、愛から生まれることに気づく人たちが増えることを……。

2014-11-05

Kırlangıçlar Susamışsa / ツバメの喉が乾くとき

   
Geçen 23 - 31 Ekim tarihlerinde 27. Tokyo Uluslararası Film Festivali düzenlendi ve bildiğim kadarıyla iki Türk filmi de gösterime girdi; biri Muhammet Çakıral’ın yönettiği ‘‘Kırlangıçlar Susamışsa / As the Swallows Got Thirsty’’ (Asian Future kategorisinde), diğeri de Kaan Müjdeci’nin yönettiği ‘‘Sivas’’ (World Focus kategorisinde) idi.
 先日10月23日〜13日に、第27回東京国際映画祭が開催され、わたしの知る限り2本のトルコ映画が上映されました。1本はムハンメト・チャクラルが監督した『ツバメの喉が渇いたら』(アジアの未来部門)、もう1本はカーン・ムジデジが監督した『シヴァス』(ワールド・フォーカス部門)でした。

    Bugün burada ‘‘Kırlangıçlar Susamışsa’’ hakkında çıkan Japonca haberi sizlere sunmak istiyorum.
 きょうは、このブログで『ツバメの喉が乾くとき』に関する日本語のニュースをみなさんに紹介したいと思います。

    ‘‘Çevre yıkımı dünyanın ortak sorunu’’ - Yeteneklerini geç ortaya koyan Türkiye’nin yeni film yönetmeni, çevre sorunlarını gözler önüne serdi.
 「環境破壊は世界共通の問題」 遅咲きのトルコ新人監督、環境問題を提起。

{eiga.com haberi}
    27. Tokyo Uluslararası Film Festivali Asian Future bölümünde 30 Ekim’de, Türk filmi ‘‘Kırlangıçlar Susamışsa’’ gösterime girdi. Türkiye’nin kuzey-doğusunda bir köyde köylülerin yer aldığı bu film, hem belgesel, hem de yaşanmış olayları tekrar sahneleyerek HES’lere karşı çıkan direniş faaliyetleri esnasındaki uzlaşmazlıkları ortaya çıkarıyor. Film sonrasında yapılan konuşmaya yönetmeni Muhammet Çakıral ve film yapımcısı Murat Başman da katıldı ve Japonya’daki filmseverlerle düşünceleri paylaştı.
 〈映画.com ニュース〉
 第27回東京国際映画祭のアジアの未来部門で10月30日、トルコ映画『ツバメの喉が乾くとき』が上映された。トルコ北東部の村で、村人たちが出演するこの映画は、ドキュメンタリーであり、また起こった事件を再現しつつ水力発電所反対運動の際に起こった対立を描いている。上映後に行われたティーチインには監督のムハンメト・チャクラル氏とプロデューサーのムラト・バシュマン氏も参加し、日本の映画ファンたちと意見を交わした。

    Karadeniz’e yakın dağlık huzurlu bir köyde yaşayan Murat, arkadaşları ile beraber çevreye zarar veren, köyünün yakınındaki HES inşaatına karşı çıktı. Başta şiddetli bir direniş yapan Murat, gittikçe o köylülerin sakin ve huzurlu yaşamını mahv eden kendi direniş faaliyetleri yüzünden çelişkiye düştü.
 黒海に近い山あいの静かな村で暮らすムラトは、仲間とともに環境を破壊する村の近くの水力発電建設に反対する。激しい抵抗運動を展開するムラトは、次第に村人たちの静かで穏やかな暮らしを奪う自らの抵抗運動に葛藤を覚え始める。

    1965 doğumlu film yönetmeni Muhammet Çakıral, bu filme has çekim stilini şöyle anlattı: ‘‘Ben de HES’lere karşı direniş faaliyetlerine katılıp orada olup bitenleri belgesel olarak kaydediyordum. Bu kaydı herkes ile paylaşmak istedim ki belgesel ve dramı birleştirip bir sanat eseri olarak sunmak istedim.’’
 1965年生まれの映画監督ムハンメト・チャクラル氏は、この映画独自の撮影スタイルについて、こう語った。「わたしも水力発電反対運動に身を投じ、そこで起こった出来事をドキュメンタリーとして撮影していました。この記録をみんなと共有したいと考え、ドキュメンタリーとドラマを融合させた芸術作品として紹介したかったんです。」

    ‘‘Şu anda da Türkiye’nin her tarafında elektrik santralleri yapılmakta. Para kazanmakla meşgul olan devlet ve şirket, büyük güç kullanarak halkın sesini susturmaya çalışıyor. Bazen polis veya jandarma direnişlere müdahale ediyor, okuma-yazma bilmeyen yaşlıları sorgulamaya çekiyor. Üstelik ciddi sorun şu ki yerli medya böyle olayları neredeyse hiç haber olarak vermiyor.’’ diye şu anki durum endişeli bir şekilde anlattı.
 「現在もトルコの各地で発電所が作られています。金儲けに忙しい政府と企業は、大きな権力をもって市民の声を握りつぶそうとしている。ときには警察や地方の憲兵が抵抗運動に介入し、読み書きのできない老人たちを尋問したりしているんです。さらに深刻な問題なのはメディアがこうした出来事をほとんどまったくニュースとして報じないということです。」と現状を憂いつつ説明した。

    ‘‘Çevre yıkımı dünyanın ortak sorunu’’ diye vurgulayan Muhammet Çakıral, ‘‘Doğruyu söylemek gerekirse Türkiye’de nükleer santral de inşa edilecek. Ve bu projeye Japon bir şirketin de katılmış olmasından dolayı çok üzgünüm. Aktif fay üzerine nükleer santral kurulursa ne olacak…? Siz Japonya’da yaşayanlar anlamışsınızdır…’’ diye konuştu.
 「環境破壊は世界共通の問題です」と強調するムハンメト・チャクラルは、「実はトルコでは原子力発電所も建設されます。そしてこの事業には日本の企業が参加しており、とても残念です。活断層の上に原子力発電所を建設したらどうなるか……? あなた方日本に暮らす皆さんならご存知のはずです。」と話した。


    Geçen sene kurulan Asian Future kategorisi, Japonya ve Orta Doğu dahil Asya yapımı, yönetmenin ilk veya ikinci uzun metrajlı film olması şartıyla katılabileceği film yarışıması kapsamında. Bu sene ise 10 film katıldı ve içindeki 9 film dünyada ilk kez gösterime girdi. 
 昨年創設されたアジアの未来部門は、日本と中東を含むアジアで制作された、監督のデビュー作もしくは2作目の長編作品であるという条件で参加することのできるコンペティション部門。今年は10作品が参加し、うち9作品は世界初上映となった。

    Haber kaynağı buradan. / ニュースソースはこちら

2014-09-09

Likya Caddesi'nden Keklik sokak'a... / リュキア大通りからウズラ通りへ

    Bugün akşama doğru boş vakit oldu ve bisiklet ile çıktım, normalde girmediğim sokaklara da daldım.
    İlk Göcek’e geldiğimizde de fark etmiştik; buranın sokak isimleri çok güzel! Kim koymuş, ne zaman koymuş, hiç haberim yok ama şirin isimler bula bula gezmek harikaydi. İşte Göcek’in sokak isimleri sizler ile paylaşıyorum.
 きょうは夕方にかけて空き時間があり、自転車で出かけました。ふだんは入らない通りにも潜入しました。
 わたしたちが初めてギョジェッキにやってきたときにも気づいたのですが、ここの通りの名前はとっても素敵!! 誰がつけたのか、いつ付けられたのか、まったく知りませんが愛らしい名前を見つけながらポタリングは最高でした。さぁ、ギョジェッキの通り名をみなさんにもご紹介しましょう。
LİKYA CADDESİ / リュキア大通り
Likya kalıntıları çok görünmese de Telemesos (Fethiye) ve Kaunos (Dalyan) arasında bulunan Göcek, tabi ki bir Likya yerleşimidir. Bu arada cadde yazıyor ama büyük şehirlerde bulunan cadde gibi değil tabi.
リュキアの遺跡はそれほど見られないとは言え、テレメソス(フェティエ)とカウノス(ダルヤン)のあいだにあるギョジェッキはもちろんリュキア文明の居住地のひとつ。ところで、大通り、と書いてありますが大きな街に見られる大通りのようではもちろんありません。

UMUT SOKAK / 希望通り
Japoncada sanki bütün istekler gerçekleşir gibi :)  
日本語だと、まるですべての望みが叶う!みたいですね。

MASAL SOKAK / おとぎ話通り
Çok beğendiğim sokak isimlerinden biri. Evimin bir ötede bulunan sokaktır. Gece gece yürürsek masal gibi bir olay ile karşılaşabiliriz belki.
とっても気に入っている通り名のうちのひとつ。うちの家のすぐ向こうにある通りです。夜な夜な歩けばおとぎ話のような事件に出会えるかも。

MARTI SOKAK / カモメ通り
Burası Göcek'te o kadar martı görünmüyor, bazen yol kaybetmiş gibi bir martı görüyoruz denizde... öyle martı görünce hep İzmir'imi özlüyorum.
ここギョジェッキではそれほどカモメは見られません。ときどき道に迷ったようなカモメを海で見かけます。そんなカモメを見かけるといつもわが街イズミルを恋しく思います。

GÜVERCİN SOKAK / ハト通り
Türkiye'de nasıl bilmiyorum ama güvercin, ''Barış'' demektir. O yüzden bu isim bana huzur hissettirir... Yanındaki evde sanki barış evi gibi...
トルコではどうだか知りませんが、ハトは〈平和〉を表します。だからこの名前はわたしに安らぎをもたらします。すぐそばにある家もまるで平和の家のよう。。。

KAYA SOKAK / 岩通り
Bu isim, oldukça yakışır Göcek'e. Çünkü Göcek sadece deniz değil, dağ manzarası da inanılmaz güzel! Deniz tarafından bakarsanız güzel kayalar ile beraber görkemli dağ manzarasına hayran kalırsınız!
この名前は、ギョジェッキにとっても相応しいです。なぜならギョジェッキは海だけでなく山の景観も驚くほど素晴らしいのですから。海側から見ると美しい岩とともに勇壮な山の姿にうっとりすることでしょう!

KEKLİK SOKAK / 山ウズラ通り
Burada daha keklik görmedim, görmüş olsam da onun keklik olup olmadığını anlamam. Ama evin yakınında her gün bu kekliği görüyorum :)
ここではまだウズラを見ていません。見ていたとしても、それがウズラなのかどうか分かりません。でも、家のそばで毎日このウズラを見ています (^_^)

ÇİĞDEM SOKAK / クロッカス通り
Yeşil yapraklar arasında saklambaç oynayan çiğdem...
緑の葉っぱのあいだでかくれんぼするクロッカス・・・。

NERGİS SOKAK / ラッパスイセン通り
Doğal olarak Akdeniz kıyılarında, hatta bunun uzantısı olan Japonya'ya kadar aynı enlem dereceleri arasında görülüyormuş!
自然に咲くラッパスイセンは、地中海海岸で、さらにはその延長として日本まで、同じ緯度の場所で咲いているそう!

MERCAN SOKAK / サンゴ通り
Göcek körfezi'nde mercan görmedim ama... (Türkiye'de mercan resifleri bulunmuyormuş. Akdeniz'de yer alan bazı mercan türleri deniz altı 40-200 metre arasında yaşadığı için güneş ışığı varmıyor ve gri tonlarda görülüyormuş.)
ギョジェッキ湾でサンゴは見たことないけれど。(トルコでは珊瑚礁は見られないのだとか。地中海に生息するいくつかのサンゴ類は海中40〜200メートルの辺りで生息しているため日光が届かず、グレートーンで見られるのだとか。)

DAMLA SOKAK / 雫通り

SÜMBÜL SOKAK / ヒヤシンス通り

DENİZ TEMİZ SOKAK / 海キレイ通り
Türkçede ''deniz temiz'', yani kafiye oluyor :) 
トルコ語で「デニズ・テミズ(海キレイ)」、つまり韻を踏んでおります (^_^)

TURGUT ÖZAL CADDESİ VE ÇARŞI YOLU CADDESİ / トゥルグト・オザル大通りと市場道大通り
Göcek, 1980'li yılların başına kadar eski Fethiye yolu üzerinde bulunan, ama geçilip gidilen küçücük bir sahil köyüydü ama o zamanki Cumhurbaşkanı Turgut Özal tarafından keşfedildi ve kamuoyuna tanıtıldı. O yüzden Göcek, Turgut Özal'a minnettardır.
ギョジェッキは、1980年の初め頃まで旧フェティエ道沿いにある、けれど通り過ぎられてしまう小さな海岸沿いの村でした。けれど当時のトゥルグト・オザル大統領の目に適い、大衆に紹介されたのでした。だからギョジェッキはトゥルグト・オザルに大きな大きな借りがあるのです。

SUSAM SOKAK / 胡麻通り
Susam Sokağı değil Susam sokak. ''Açıl susam açıl'' deyip buradan göcek'in içerisine girin!
セサミ・ストリートならぬ、胡麻通り。「ひらけ、ゴマ!」と言って、ここからギョジェッキの中にお入りくださいませ!

HUZUR SOKAK VE GÜZEL SOKAK / 平安通りと美麗通り

2014-08-18

Fethi-ye, Türk-iye... / フェティ - イェ、トゥルク - ィイェ

    ‘‘Fethiye, acaba Fethi’nin yeri anlamında mı?’’ ‘‘Aaaa o zaman Türk-iye de Türk’un yeri anlamında, değil mi?’’ - geçen böyle muhabbet geçti eşimle konuşurken.
    Daha önce bu blogda yazmıştım; ‘’-ye / -iye’’ ekinin yer anlamı var. Mesela ‘’Süleymaniye’’, Süleyman’ın yeri anlamına geliyor. http://goo.gl/MC1XZi
 「フェティエ、もしかしてフェティの場所って意味なのかな?」「あぁ~、それじゃあトゥルキイェ(トルコのトルコ語読み)もトルコ人の場所って意味なんじゃない?」このあいだこんな会話になりました、主人と話しているときに。
 以前にもこのブログに書いたことがあります。“-ye / -iye”付加詞に場所という意味があること。たとえば、スレイマニエは、スレイマンの場所という意味になります。(以前に書いたブログ http://goo.gl/MC1XZi

    Üzerinden birkaç gün geçti ama bu konu hala aklımda ve internette araştırdım. Fethiye Belediyesi sitesinde şöyle yazıyormuş; ‘‘1914’te uçağı düşen ilk Türk Hava Şehitlerinden Fethi Bey’in anısına Fethiye olarak değiştirildi. (Daha önce Meğri ismi verilmişti.)’’ Yani Fethi-ye, Fethi’nin yeri demek.
    Tayyareci Fethi Bey hakkında bilgiler: http://goo.gl/V9pYzg
 あの会話から数日が過ぎましたが、この件はいまだ頭に引っかかったままで、インターネットで調べました。フェティエ市のウェブサイトにはこう書かれているそうです。「1914年に飛行機で墜落した空軍パイロットたちの一人であるフェティ・ベイの業績を称え、フェティエとその名を変えられた。(以前はメーリという名であった」つまり、フェティイェは、フェティの場所という意味なのです。
 タイヤレジ・フェティ・ベイについての情報はこちら:http://goo.gl/V9pYzg

    ‘’Türkiye’’ ismi de tabi ki ‘’Türk - iye’’, yani Türkün yeri anlamında fakat bu isim İtalyanlar tarafından verildiğini bugün internette araştırırken öğrendim; Türk tarih profesörü Sayın İlber Ortaylı’ya göre zamanında Venedikli-Cenovalı İtalyan tacirler memleketin (herhalde konstantinopol kastediliyor) Türkleştiğini görüp ‘’Türkiye’’ veya ‘’Türkmenya’’ demişler. Sanırım daha da araştırırsam sonu ‘’-ye/-iye’’ eki ile biten şehirleri bulabilirim… (Bilenler bana öğretsin lütfen!)
    Fotoğraf: Fethiye'de bulunan Fethi Bey Anıtı
 “トゥルキイェ”という名前も、もちろん“Türk-iye”、つまりトルコ人の場所という意味ですが、この名称がイタリア人につけられたということを、きょうインターネットで調べているときに知りました。トルコの歴史学者イルベル・オルタイル氏によると当時ベネチアやジェノバのイタリア人商人たちが故郷(おそらくコンスタンチノープルのこと)がトルコ人化しているのを目にして「トゥルキィイェ」あるいは「トゥルクメンヤ」と言ったのだとか。おそらく、さらに調べれば名前の最後が“-ye/-iye”の付加詞で終わる街を見つけられるでしょう。(ご存知の方はどうか教えてください!)
 写真:フェティエにあるフェティ・ベイの記念碑

2014-08-07

Bedri Rahmi / ベドリ・ラフミ

    Türkiye’yi tanıyalı 11 sene, Türkçe öğreneli 8 sene, Türkiye’ye yerleşeli de oturalı 4 sene oldu ama ‘‘Bedri Rahmi’’ ismini ilk defa duydum ve hemen hemen her gün duyuyorum.
 トルコを知って11年、トルコ語を学び始めて8年、トルコに引っ越して住み始めてから4年が経ちましたが「ベドリ・ラフミ」の名前はこの夏初めて、でもってほぼ毎日耳にするようになりました。

    Bedri Rahmi Eyüboğlu, Türk ressam ve şair. 1975 yılında yaşama veda ettiğine göre onsuz neredeyse 40 sene geçti. Fakat nüfusu ancak 4000 olan küçücük köy Göcek’te ‘’Bedri Rahmi’’nin isminin geçmediği gün yok. Neden mi? Göcek’ten veya Fethiye’den çıkan mavi yolculukta insanlar büyük ihtimale Taşyaka Koyu, İngilizcesi ise ‘‘Tomb Bay’’e uğrarlar. Bu koyun diğer ismi ise Bedri Rahmi Koyu. Hatta çoğu kişi ‘‘Taşyaka’’ ismini bilmez, herkes bu koya ‘‘Bedri Rahmi’’ der.
 ベドリ・ラフミ・エユブオールは、トルコの画家であり、詩人。1975年にこの世に別れを告げていますから、あの世の人となってほぼ40年が経っています。ところが、人口わずか4000人の小さな小さな村ギョジェッキでは「ベドリ・ラフミ」の名が聞かれない日はありません。どうしてかって? ギョジェッキから、あるいはフェティエから始まるブルー・ボヤージ(ブルー・クルーズとも言える、日本語だと「青い航海」)で、人々は大概タシュヤカ入り江、英語ではトゥーム・ベイ(霊廟湾)に立ち寄ります。この入り江のもうひとつの名前がベドリ・ラフミ入り江。もはや誰も「タシュヤカ」の名を知らず、皆この入り江のことを「ベドリ・ラフミ」と呼びます。

    Yıl 1974 Bedri Rahm, mavi yolculuk olarak Taşyaka Koyu’na geldiğinde kendinden bir şey bırakmak istemiş ve büyük bir kayanın üzerine bir resim çizmiş. O gün bu gündür, bu koy ‘‘Bedri Rahmi’’ adını almış.
    Bu arada kaya üzerine çizilen, bir bakışta balık gibi görünen resim, aslında içinde altı deniz hayvanı tasvir edildiği söyleniyor ama ben altı hayvan bulamadım maalesef... siz bulabiliyor musunuz? Cevabını bilen varsa söylesin!
 時は1974年、ベドリ・ラフミがブルー・ボヤージとしてタシュヤカ入り江にやってきたとき、自身の足跡を残したいと大きな岩の表面に絵を描いたそう。その日以来、この入り江は「ベドリ・ラフミ」の名を冠したのだとか。
 ところで岩に描かれた、ひと目見ると魚のように見える絵は、実を言えば絵のなかに6つの海の生き物が表現されていると言われていますが、残念ながらわたしは6つの生き物が見つけられませんでした。みなさんは見つけられますか? 答えを知っている方がいらっしゃったら教えてください!

    Bedri Rahmi Koyu’nda bu resim dışında Likya Kaya Mezarı da bulunduğu için sadece deniz keyfi değil tarihi eserler arasında bir yürüyüş de mümkün! İstanbul, Kapadokya, Efes, Pamukkale gibi yerler gezdim diyorsanız bu mavi yolculuğun güzelliklerini keşfetme zamanınız gelmiş demek. Türkiye’nin başka bir yüzünü görebilirsiniz.
 ベドリ・ラフミ入り江には、この絵のほかにも古代都市国家リュキアの石窟墓もあり、海を楽しむだけでなく歴史遺跡のなかで散策も可能。イスタンブル、カッパドキア、エフェス、パッムッカレなどには行った、という方なら今度はこのブルー・ボヤージの素晴らしさを発見する番。トルコの別の顔を垣間見ることができますよ。

2014-06-28

Barış, harika bir şey / へいわってすてきだね

    Japonya'nın en batısında bulunan Okinawa Eyaleti'ne bağlı olan Yonaguni Adası. Bu adada yaşayan 6 yaşındaki bir çocuğun yazdığı şiir, bu sene kitap oldu.
    Geçen sene 23 Nisan, Okinawa İtoman şehrinde düzenlenen Okinawa Şehitler Anma Günü Töreninde Yūki Asato (o zaman 6 yaşında) herkesin önünde bir şiir okudu. Onun yarattığı sözleri, insanların gönlüne doğru yankılandı.
日本の最西端にある沖縄県与那国島。この島に住む6歳の少年の書いた詩が、今年本になりました。
 昨年の6月23日、沖縄県糸満市で開催された沖縄戦没者慰霊式典で、安里有生くん(当時6歳)はみんなの前で一篇の詩を読みました。彼の紡ぎ出した言葉は、人々の心にダイレクトに響きました。

    Bu haberi okuduktan hemen sonra ben de bu şiiri arayıp okudum. O zaman ilk okul birinci sınıftaymış ve sadece hiragana ile yazılan şiir, hakikaten insanın gönlüne doğrudan işleyen güzel sözlerle doluydu ki sizler ile de paylaşmak istedim.
 このニュースを読んですぐに、わたしもこの詩を探して読みました。当時、小学校の1年生で、ひらがなだけで書かれた詩は本当に人の心にまっすぐ届く素晴らしい言葉にあふれていたので、みなさんとも共有したいと思いました。

*****
Barış, harika bir şey

Barış, ne demek acaba?
Düşündüm ben
Güzel arkadaşlıklar kurmak
Ailenin sağlıklı olması
Oynamak neşe içinde
Kedinin gülmsemesi
Karnının tok olması
Yürümesi Keçinin kaygısızca
Kavga sonrası hemen barışmak
Maydanozgillerin bolluğu
İhihiiiiin diye kişnemesi Yonaguni atının
Limanda vapur dururken 
Denizde kaplumbağı ve merlin balığı yüzüyor
Sevgimiz de gökkuşağı oluyor
Barış, güzel bir şey
Hepimizin gönlünde başlar barış
Savaş, korkunç bir şey
‘’Dışın dışın bum!’’
Dehşet sesleri bombaların
Açlığa dayanmak zorunda kalan çocuklar
Ağlayan insanlar ailesini kaybedip
Ah ne şanslıyım barış döneminde doğdum
Bu barış sürekli olsun
Hepimizin gülümsemesi devam etsin
Barış içinde aile
Barış içinde okul
Barış içinde Yonaguni
Barış içinde Okinawa
Barış içinde dünya
Barış, harika bir şey
Barış içinde yaşamaya devam etmek için
Ben de elimden geleni yapacağım

へいわってすてきだね

へいわってなにかな
ぼくはかんがえたよ
おともだちとなかよくし
かぞくがげんき
えがおであそぶ
ねこがわらう
おなかがいっぱい
やぎがのんびりあるいてる
けんかしてもすぐなかなおり
ちょうめいそうがたくさんはえ
よなぐにうまが、ヒヒーンとなく
みなとには、フェリーがとまっていて
うみには、かめやかじきがおよいでいる。
やさしいこころがにじになる。
へいわっていいね。
みんなのこころから、
へいわがうまれるんだね。
せんそうは、おそろしい
「ドドーン、ドカーン」
ばくだんがおちてくるこわいおと。
おなかがすいて、くるしむこども。
かぞくがしんでしまってなくひとたち。
ああ、ぼくは、へいわなときにうまれてよかったよ。
このへいわが、ずっとつづいてほしい。
みんなのえがおが、ずっとつづいてほしい。
へいわなかぞく
へいわながっこう
へいわなよなぐにじま
へいわなおきなわ
へいわなせかい
へいわってすてきだね。
これからも、ずっとへいわがつづくように
ぼくも、ぼくのできることからがんばるよ

2014-06-01

Keyfinin kâhyası / ケイフィニン キャフヤース

    Keyfinin kâhyası, bu ifadeyi her zaman şu şekilde duyuyordum; ‘‘Keyfimin kâhyası mısın?’’ Yani ‘‘Benim nelerden zevk alacağıma sen mi karar vereceksin? (tabi ki veremezsin, ben vereceğim, sen bana hiç karışamazsın.)’’ anlamında kullanılır.
 ケイフィニン キャフヤース、この表現をいつも次のカタチで聞いていました。「ケイフィミン キャフヤース ムスン?」つまりは「わたしが何に喜びを感じるかをあなたが決めるの?(もちろん決められないわ、わたしが決めるの。あなたは決して首をつっこめないわ。)」という意味で使われます。
    Türk Dil Kurumu Büyük Türkçe Sözlük’e göre ‘‘Keyif’’ kelimesinin bir sürü anlamı mevcut ama ‘’Keyfinin kâhyası’’ dendiğinde ‘‘Keyif’’, istek veya zevk anlamında, ‘Kahya’’ ise ‘‘Konak, çiftlik vb. yerlerde türlü işleri yapmakla görevli kimse’’ ‘‘Değnekçi’’ ‘‘Gerekmediği halde başkasının işine karışan kimse’’ anlamındadır. 
 トルコ言語協会の大トルコ語辞書によると〈Keyif〉という言葉にはたくさんの意味がありますが「Keyifinin kâhyası」と言った場合の〈Keyif〉は、望みや喜びの意味が、〈Kâhya〉には「宿屋や農園といった場所で様々な仕事をする役割の者」「駐車場の責任者、管理者」「必要がないにも関わらず他人事に首をつっこむ者」という意味があります。

    Bu arada geçen başka bir şekilde ‘‘Keyfimin kâhyası’’ ifadesini işittim. 20 Ocak 2014 tarihinde Japon Şiiri, Haiku’’ başlıklı bir yazı yazmış ve bu sene 13. Dünya Çocukları Uluslararası Haiku Yarışması’nın düzenleneceğinden bahsetmiştim. Bu yarışmadaki haikulardan biri şöyleydi;

    Bisiklet sürer
    Jupiter halkasında
    Keyfimin kâhyası

Bu haikuda ‘’Keyfimin kâhyası’’ ifadesinin tam olarak yerine oturduğunu hissettim ve çok beğendim. Halkalı olan Jüpiter değil falan demeyin, burada önemli olan yazarın hayal gücü, ben de öyle bir yerde bisiklet sürsem kimseye bir şey dedirtmeden istediğim kadar sürerim, öyle değil mi? İşte tam ‘‘Keyfimin kâhyası’’!
 ところで、先日別のカタチで〈Keyifimin kahyası〉という表現を耳にしました。2014年1月20日に『日本の詩・俳句』というタイトルの文章を書き、今年第13回世界の子ども国際俳句コンテストが開催されることに触れました。このコンテストに参加した俳句のひとつがこちら。

 自転車に乗るの
 木星の輪の上で
 心のおもむくままに

この俳句の〈Keyfimin kâhyası〉という表現は本当に気分にピタリとはまっていてとても気に入りました。輪っかがあるのは木星じゃないんじゃなんて言わないで、ここで大切なのは作者の想像力。わたしだってそんなところで自転車に乗れたら誰にも何も言わせずに思い切り乗ります、そうじゃありませんか? そう、まさしく〈心のおもむくまま〉に。

    Türkiye’de 409 başvurusu bulunan bu yarışmada 8 haiku büyük ödüle, 40 haiku JAL ödülüne layık görüldü. (Ödüllü haikular bu bağlantıdan okuyabilirsiniz ve bütün haikular çok başarılı olduğunu anlayabilirsiniz.)
    Seneye (2015-2016) ‘‘Sabah’’ temalı haiku yarışması düzenlenecekmiş, çocukların keyifle haiku yazmaya devam etmelerini diliyorum.
 トルコで409の応募があったこのコンテストで8つの俳句が大賞を、40の俳句がJAL優秀賞を受賞しました(受賞した俳句は、こちらのリンクからご覧になれます。すべての俳句が素晴らしいことがお分かりいただけるでしょう)。
 来年(2015-2016)は、〈朝〉というテーマで俳句コンテストが開催されるとか。子どもたちが楽しんで俳句づくりを続けてくれることを祈っています。

* not: Cahillğimden dolayı yanlış yazmışım, Jüpiter'in halkası aslında var... (Arkadaşım bana öğretti, teşekkürler.)
   http://www.yaklasansaat.com/gezegenler/jupiter/jupiter_manyetosfer.asp

※ 注釈:わたしの無知のせいで誤りがありました。木星には実際には輪っかがあります。(友だちが教えてくれました。ありがとう。)

2014-05-27

Türk Sinemasının 100. Yılında bir kutlama daha; Tebrikler! Nuri Bilge Ceylan / トルコ映画の100周年の年に、もうひとつの祝福:おめでとう、ヌーリ・ビルゲ・ジェイラン

    24 Mayıs, Türkiye iki kez sarsıldı. O gün önce 6.5 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Tüm Türkiye’yi çalkalayan diğer haber ise Fransa’dan geldi; Nuri Bilge Ceylan, ‘‘Kış Uykusu’’ filmi ile Altın Palmiye ödülünü kazandı.
 524日、トルコは二度揺れました。あの日、まずマグニチュード6.5の地震が起こりました。トルコ全土を揺らすもうひとつのニュースはフランスからやってきました:ヌーリ・ビルゲ・ジェイラン、映画『ウィンター・スリープ(英題)』でパルムドールを受賞。

    Nuri Bilge Ceylan, bu isimi biliyor musunz? (Tabi ki buradaki Japonlara soruyorum. Sanırım Türkiye’de onu bilmeyen yoktur.) Eğer sinema ile ilgileniyorsanız daha önce adını duymuşsunuzdur, onun üçüncü filmi ‘‘Kasaba’’, Tokyo Uluslararası Film Festivali’nde Tokyo Silver ödülüne layık görülmüştü. (Aynı zamanda Berlin Uluslararası Film Festivali’nde de bir ödül kazanmıştı.) Ama tabi ki onun adı, en çok Cannes Film Festivali’nde duymuşsunuzdur; 2002 yılında ‘‘Uzak’’ filmi ile, 2011 yılında ise ‘’Bir Zamanlar Anadolu’da’’ filmi ile Büyük Jüri Ödülü’ne layık görüldü, 2008 yılında da ‘‘Üç Maymun’’ filmi ile En İyi Yönetmen Ödülü’ne layık görüldü.
 ヌーリ・ビルゲ・ジェイラン、この人物をご存知ですか?(もちろんここにいる日本の方々に聞いています。おそらくトルコで彼を知らない人はいないでしょう。)もし、映画に興味があるのなら以前にこの名前を聞いたことがあるでしょう。彼の3作目『カサバ - 町』は東京国際映画祭で東京シルバー賞を受賞したのです(同時にベルリン国際映画祭でも受賞しています)。けれど、もちろん彼の名前は最もカンヌ映画祭で聞かれたはず。2002年に『冬の街』で、2011年には『昔々、アナトリアで』で審査員特別賞を受賞しましたし、2008年には『スリー・モンキーズ』で最優秀監督賞を受賞しましたから。

    Ben Osaka’da düzenlenen bir film festivalinde ‘‘İklimler’’ filmini izlemiştim, daha sonra yine film festivalinde ‘‘Uzak’’ filmini. O zamanlardan beri Nuri Bilge Ceylan’ı seviyordum. Özellikle fotoğraf gibi perdeye yansıtılan gökyüzün görüntülerini seviyordum. Evet o gökyüzü, ‘‘Üç Maymun’’ filminde de mevcuttu - 2009’da Ankara’da kaldığımda DVD olarak satın alıp izlemiştim. En son 2011’de ilk defa vizyonda ‘‘Bir Zamanlar Anadolu’da’’yı izledim ve çok ama çok beğendim. (O zamanda kadar izlediğim Nuri Bilge Ceylan filmlerinden en çok sevdiğim o oldu diyebilirim.)

 わたしは大阪で開催されたある映画祭で『うつろいの季節』を観、その後に再び映画祭で『冬の街』を観ました。あの頃以来、ヌール・ビルゲ・ジェイランがお気に入りです。特に写真のように銀幕に映し出される空の表情が好き。そう、あの空は『スリー・モンキーズ』にも登場しました ー 2009年にアンカラに滞在中、DVDを買って観たのでした。最後に、2011年に初めて映画館で『昔々、アナトリアで』を観て、とーっても気に入っちゃったのです(それまでに観たヌーリ・ビルゲ・ジェイラン映画のなかで一番好きな映画と言えます)。


    Ve bu sene tekrar onun filmini izleme heyecanını yaşayacağım! ‘‘Bir Zamanlar Anadolu’da’’dan sonra benim beklentim yüksek. Haydi bakalım, beyaz perdede görüşmek üzere, Sayın Nuri Bilge Ceylan. 
 そして今年、再び彼の映画を観ると言うドキドキを体験します。『昔々、アナトリアで』以降、わたしの期待はかなり大きいです。さてさて、銀幕で会いましょう、ヌーリ・ビルゲ・ジェイラン殿。

Bu haberin çevirisidir;
このニュースの翻訳です:
ヌーリ・ビルゲ・ジェイラン、パルムドールを受賞。SNSでは祝福の嵐!
著名な映画監督がパルムドールを受賞したことは、SNSでもトピックとなった。
2014年5月25日[日]12:09
 著名な映画監督ヌーリ・ビルゲ・ジェイランは、ハルク・ビルギネル、メリサ・ソゼン、デメット・アクダー、ネジャット・イシレルらが出演者として名を連ねる『ウィンター・スリープ ※ トルコ語題は〈Kış Uykusu〉』で第67回カンヌ映画祭にてパルムドールを受賞した。
 ユルマズ・ギュネイの受賞から32年の時を経て再びパルムドールを手にしたジェイランは、その賞をトルコでこの1年のうちに命を落とした若者たちと、ソマで亡くなった炭坑労働者に捧げた。
 ジェイランは、この受賞と、受賞スピーチにより、SNSにおいても大きな反響を巻き起こした。「おめでとう、ヌーリ・ビルゲ・ジェイラン」のハッシュタグは、すぐにTTリストに入った。